آموزش از راه دور

آموزش از راه دور

آموزش از راه دور



آموزش از راه دور از اول پیدایش خود تا حال حاضر تحولات زیادی را پشت سر گذاشته است که آنها را تحت عنوان نسل های آموزش از راه دور در زیر ذکر خواهیم کرد.
نسل اول

این نسل به دوره آموزش مکابته ای نیز معروف است و قدمت چند صد ساله دارد. اولین شکل کلاس درس گسترده، یا آموزش از راه دور به صورت مکاتبه ای بود .

از لحاظ زمانی، آموزش از راه دور به صورت رسمی کمی بعد از دوره های مکاتبه ای که در منزل خود شخص آموزش را ارائه می دادند، شروع شد. یکی از اولین تبلیغات یادگیری از راه دور در ایالات متحده در شماره روز 20/3/1728 روزنامه بوستون گرت منتشر شد. کالب فیلیپس که معلم تندنویسی بود از طریق یک پیام تبلیغاتی نوشت که همه افراد ساکن روستا که مایل به یادگیری این هنر می باشند با گذارندن چند درسی که به صورت هفتگی برای آنها فرستاده می شود می توانند همانند ساکنان بوستون آنرا یاد بگیرند .

این شکل از آموزش از راه دور آغاز آنچه امروزه به عنوان آموزش از راه دور تجربه می کنیم، بوده است. در این تجربه آموزش معلم و یادگیرنده برای حداقل بخشی از زمان، از یکدیگر فاصله داشته اند .

روش آموزش در نظامهای نسل اول بر نظرات رفتار گرایی یعنی پاسخگویی، قابل مشاهده بودن و تقسیم مفاهیم پیچیده به اجزای خرد و قابل درک و فهم می باشد. آنچه را که فراگیران یاد می گیرند، کاملاً تعریف شده و مبتنی بر نظرات اثبات گرایانه است که بر اساس آن واقعیت شخصی وجود دارد که با توجه به آن می توان هدفهای یادگیری را تنظیم کرد. از این دیدگاه تاکید عمده بر آزمون و ارزشیابی یادگیری بر اساس اهداف از پیش تعیین شده  است که در آن دانش کسب شده آشکار می باشد و توسط یادگیرندگان قابل ارائه و نمایش است .

نظامهای نسل اول به آسانی قابل تبدیل شدن به آموزش مبتنی بر وب می باشند و به مقدار زیادی در محیطهای یادگیری الکترونیکی استفاده می شوند، ولی با این وجود جایگزین کردن نمایشگرها به جای کاغذ و جایگزین کردن اینترنت به جای ارائه پستی منجر به تهیه محتوای موثر برای یادگیری الکترونیکی نمی شود .
نسل دوم

نسل دوم در عصری گسترش یافت که به عصر فناوریهای جدید جمعی، رسانه های رادیو تلویزیونی و نظریه های یادگیری شناختی شناخته شده است. این نسل بر مطالعه مستقل که در آن محدویت زمانی و مکانی نباشد تاکید شده است. در این عصر تولیدات انبوه و گران قیمت رسانه ای گسترش پیدا کردند که به فراگیران این امکان را می داد که به صورت مجازی آزمایشگاه و کارگاه را ببینند .

همزمان با پیدایش فناوریهای جدید، دانشگاههایی در سرتاسر دنیا برای ارائه آموزش به آن پناه آوردند. در طی دهه 1920 دانشگاههای ایالت پنسیلوانیا و آیووا دوره های مبتنی بر فناوریهای جدید مثل دوره های مبتنی بر رادیو برگزار کردند. در سال 1926 آموزش از راه دور طرفداران زیادی پیدا کردند، طوری که شورای ملی مطالعه خانگی با مدیریت مشترک شرکت کارنگی نیویورک و دفتر ملی بازرگانی به منظور ارتقای استانداردهای دقیق آموزشی و فعالیتهای اخلاقی بازرگانی از طریق آموزش از راه دور یا خانگی تشکیل شدند. در سال 1933 اولین برنامه های تلویزیون آموزش دنیا از پردیس دانشگاه آیووا پخش شدند که موضوعاتی از قبیل بهداشت دهان گرفته تا ستاره شناسی را شامل می شد. دوره های تلویزیونی طی دهه 1960 معروفیت زیادی پیدا کردند و پخش آنها تا قرن بیست و یکم ادامه پیدا کرد .

آموزش از راه دور در نسل دوم بیشتر مبتنی بر نظریه های یادگیری شناختی بود و پیشرفت در نظریه یادگیری شناختی منجر به استفاده از پیش سازماندهنده ها، الگوهای ایفای نقش و همسالان شبیه سازی شده  برای وارد کردن فراگیران به دنیای پیچیده رسانه ها شد. اگر چه تعامل مستقیم بین معلم و فراگیران به فناوریهای نسل اول – تلفن و پست – محدود شده بود، ولی بیتس ( به نقل از گریسون و آندرسون، 2003، صص 36 و 37) بر این عقیده بود که فناوری نسل دوم تعامل بین فراگیران و موسسات مربوط را افزایش می دهد. با این وجود معلم لزوماً تهیه کننده محتوای دوره نبود، بلکه بیشتر نقش آموزشیار و راهنما را داشت که پیشرفت فراگیران را تقویت و ارزشیابی می کرد.

نسل دوم آموزش از راه دور به رادیو و تلویزیون ختم نشد، بلکه اخیراً دوره های تعاملی آموزش به کمک کامپیوتر برای فراگیرانی که از شبکه یا رایانه های مستقل استفاده می کنند به نسل دوم آموزش از راه دور اضافه شده است. امکان به کارگیری ابزارهای کمک یار نسل دوم آموزش به کمک کامپیوتر از طریق شبیه سازی، مشق و تمرین چند رسانه ای و برنامه های خود آموز خود تنظیم از طریق شبکه فراهم شده است.
نسل سوم

در حوزه سوم آموزش از راه دور به نظامهایی که مبتنی بر تعامل فشرده بین همه عوامل فرایند یادگیری به منظور ایجاد جامعه یادگیری مشارکتی به صورت مجازی باشد نسل سوم اطلاق می شود .

نسل سوم از مزایای تعامل انسانی همزمان و نا همزمان که توسط فناوریهای ارتباط از راه دور – عمدتاً صوتی و تصویری – و کنفرانسهای رایانه محور ایجاد می شود برخوردار است. ظرفیت و توان شبکه هم اکنون در حال گسترش است، تا ظرفیت و توان آن برای ارائه همه حالتهای ارتباطی چه به صورت همزمان و چه به صورت نا همزمان بالا رود .

نوآوری دیگر در زمینه آموزش از راه دور کاربرد همایش از راه دور بود که با ظهور شبکه همایش از راه دور در دانشگاه ملی در سال 1982 توسط دانشگاه ایالتی اوکلاهما وارد صحنه شد. این فناوری به برگزاری کلاسهای دور از همه کمک کردو همایش از راه دور همراه با سخنرانی های ضبط شده روی نوار ویدئو و نوارهای ویدئویی مختص برنامه های تلویزیونی جنبه انسانی را به آموزش از راه دور اضافه کرد طوری که هیات علمی و فراگیران می توانستند به صورت زنده با همدیگر تعامل داشته باشند و پرسش و پاسخ های خود را سریعاً ارائه دهند و بدین وسیله با دسترسی فراگیران به معلمان – حتی از مسافت دور – فرایند یادگیری بهبود پیدا کرد .

در دوره های آموزش از راه دور سنتی و نسل اول و دوم مثل دوره های مکاتبه ای و چند رسانه ای به جای عوامل ارتباطی بیشتر بر بهره برداری فردی از مواد یادگیری تاکید می شود. این در حالی است که در آموزش بر خط مشارکت بین شرکت کنندگان باعث برانگیختن و ایجاد یادگیری می شود. از طریق ارتباط از راه دور، شرکت کنندگان می توانند در مورد محتوا بحث کنند و یا درگیر فعالیتهای عملی مثل تهیه گزارش، طراحی پروژه و غیره شوند. همچنین شرکت کنندگان می توانند نظرات خودشان را در مورد موضوع دوره رد و بدل کنند و بدین ترتیب همه اعضای گروه از تجارب همدیگر استفاده کنند و اطلاعات جدیدی در رابطه با محتوای دوره کسب کنند، این کار توسط مدرسانی که تعامل فراگیر با فراگیر و فراگیر با محتوا را تقویت می کنند انجام می گیرد .

در نظام نسل سوم آموزش از راه دور از نظریه یادگیری ساختن گرایی استفاده می کنند، تا از آن طریق فرصتهایی را برای فراگیران فراهم کنند تا دانش خود را هم به عنوان فرد و هم به عنوان اعضای گروه بسازند. چنین ساختی از دانش بر اثر تعامل محتوا، تکالیف و پروژه ها شکل می گیرد و این کار در ضمن بحث، پروژه های مشارکتی و طراحی برنامه درسی منبع محور یا مساله محور که برنامه نویسی کیفی نسل سوم را مشخص می کنند اتفاق می افتند .
نسل چهارم

بعضی از متخصصین آموزش از راه دور را به سه نسل – چنانکه شرح آن گذشت – تقسیم بندی کرده اند. ولی بعضی دیگر از نویسندگان از جمله تایلر ( به نقل از گریسون و آندرسون، 2003، ص 37) معتقدند که بین ظرفیت تعاملی صوتی و تصویری کنفرانس از راه دور و ماهیت ارتباط به کمک رایانه – معمولاً غیر همزمان- تفاوت وجود دارد. بنابراین نسل چهارمی را برای آن در نظر گرفته اند.

اگر چه پاسرینی و گرانجر ( به نقل از مور و کرسلی) شبکه های ارتباطی چند رسانه ای را به عنوان بخشی از نسل سوم برنامه های آموزش از راه دور آورده اند ولی پیدایش و توسعه فناوری ارتباط از راه دور و مهمتر از همه پیدایش اینترنت، آموزش از راه دور را به سوی یک رویکرد کاملاً جدید سوق داده است. زیرا این فناوری دارای توانایی بالقوه برای افزایش تعامل بین فراگیران در ساختهای دور از هم می باشد که فناوریهای قبلی به ندرت چنین امکان را فراهم می کردند.

در واقع اینترنت نسل جدیدی از آموزش از راه دور (نسل چهارم) را به نسلهای قبلی اضافه کرد. فناوری اینترنت هم مکانیزمهای ارائه فناوریهای قبل را با توان بیشتری به کار می گیرد و هم اینکه عناصر یادگیری مشارکتی بهتری را خود ارائه می دهد.

اینترنت به طور کلی رویکرد معلم محور را که در آن عمدتاً معلم تهیه کننده برنامه ویدئویی و تهیه کننده چند رسانه ای ها، محتوای آموزش را تعیین می کردند به رویکرد فراگیر محور به معنای واقعی تغییر داد. در محیط اینترنت فرصت مشارکت بیشتری برای فراگیران دور از هم فراهم شد و امکان وارد شدن به محیط غنی یادگیری افزایش یافت. تعاملهای همزمان و ناهمزمان از طریق شبکه اینترنت، از عناصر عمده آموزش کلاسی درس مجازی می باشند و مواد آموزش – مثل یادداشتهای درس – تنها مواد از قبل تهیه شده برای شروع بحث کلاسی می باشند
نسل پنجم

با وجود اینکه اغلب برنامه ریزی های آموزش از راه دور هنوز نتوانسته اند توانایی های نسبت داده شده به نسل چهارم را به طور کامل مورد استفاده قرار دهند، تایلور نسل پنجمی را مطرح نموده و از آن به الگوی  یادگیری هوشمند و انعطاف پذیر یاد نموده است. وی کارکردهای هوشمندی همچون ارائه پاسخ های خودکار به سوالاتی که غالبا مطرح می گردند و امکان دسترسی به منابع و خدمات دانشگاهی از طریق پورتال[4] ها را به امکان دسترسی به منابع اینترنتی و ارتباط همزمان و غیر همزمان اضافه نموده است. ویژگی های این نسل از سیر تحول و تعامل آموزش از راه دور را می توان چنین بر شمرد:

    برنامه های چند رسانه ای تعاملی الکترونیکی
    دسترسی به منابع وب از طریق اینترنت
    ارتباط به کمک رایانه با استفاده از سیستم پاسخگویی خودکار

برچسب : آموزش از راه دور, تاریخ انتشار: 30 مرداد 1395

آخرین مطالب

تکنولوژی آموزشی
مشاهده همه
نکات مهم مالی که باید به بچه‌های امروز بیاموزید 05 مرداد 1396

نکات مهم مالی که باید به بچه‌های امروز بیاموزید

    1- استخدامش کنید اگر از یک بچه‌ سه یا چهار ...

برگزاری اولین دوره آموزش مجازی در آکسفورد 25 آبان 1395

برگزاری اولین دوره آموزش مجازی در آکسفورد

دانشگاه آکسفورد، قدیمی‌ترین دانشگاه انگلیس و یکی از باکیفیت ترین دانشگاهای ...

ایران و آلمان کارگاه فنی‌وحرفه‌ای مشترک برگزار می‌کنند 18 مهر 1395

ایران و آلمان کارگاه فنی‌وحرفه‌ای مشترک برگزار می‌کنند

رئیس سازمان فنی و حرفه ای کشور با برنارد شوته، معاون ...

دو بسته آموزشی در حوزه انتقال تکنولوژی تدوین خواهد شد 15 مهر 1395

دو بسته آموزشی در حوزه انتقال تکنولوژی تدوین خواهد شد

رییس جهاد دانشگاهی با بیان این‌که انتقال تکنولوژی نیاز به ارائه ...

   تنظیمات قالب

رنگ بندی قالب
سبک های صفحه بندی
جعبه ای نمایش عریض
الگوهای پس زمینه